Sermersuaq

Sermersuaq (på grønlandsk)

Ukiumi aakkiartorfiusumi 2019-imi annaassiniarneq

2019-imi upernaakkut PROMICE-suliniummi ilisimatuut paasilersimavaat, silasiorfiit pingaarnerit ilaat ataaseq aserorsimasoq. Upernalernerani aakkiartornerup aggersup nalaani paasissutissat pisariaqartut pissarsiariniarlugit, qimussinik Sermersuarmut tupaallannartumik masattumut aamma ingerlavissaanngitsumut aallartariaqarsimapput.


Allat saniatigut najoqqutassat

Uani Sermersuaq pillugu allat saniatigut najoqqutassat nassaarisinnaavatit, Geovidenimi allassimasunut tapiliussat. Tassani immikkut assiliartat, qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliat, videut, allattarissanut paasissutissat imminnut atasut, kiisalu suli atuarnissamut innersuussissutit nassaarineqarsinnaapput. Soorlu Geovidenimi aamma geoviden.dk-mi najoqqutassani tamani taamaattoq, qinnuigineqarpusi atuineq ersarissumik innersuussissuteqartassasoq.

Sermersuaq pillugu allat saniatigut

Sermit iigartartut 20-t killingi pillugit paasissutissat kingulliit

Kalaallit Nunaanni sermit iigartartut annersaat 20-t killingi pillugit assit kingulliit nassaarikkit siusinnerusukkullu killiffigisimasaannut naleqqiullugit.

Sermit iigartartut killingi takukkit (Qallunaatut allassimapput)

Position af gletsjerfronter

EGRIP-ip sermimik inersuaataanut 360°kaajallallugu nassuiaasulerlutit pulaarit

Sermip iluani sermimik qillerilluni suliniummut EGRIP-imut qallunaanit aqunneqartumut pulaarit. Sermimit qillikkat 1700 meterisut itissutsineersut qaqinneri takukkit, sermimillu qillikkanut toqqorsiviugallartumut aamma ’The Science Trench’-imut, ilisimatuut sermimik qillikkanik Maroon 5 tusarnaajutigalugu suliffianut ingerlaqqillutit. (Tuluttoorpoq)

EGRIP-imik suliniut pillugu suli atuarit, assit takukkit, najuulluni sulinermit ullorsiutit allarpassuillu. (Qallunaatut allassimapput)


Qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliat: Sermersuup ingerlaarneri

Sermersuarmi sermeq qeqqanit silammut sinerissap tungaanut ingerlaartuaannarpoq. Uani takusinnaavat, qanoq ingerlaartarnersoq aamma sinerissap tungaanut sukkassusaa qanoq qaffatsigisarnersoq, ingammik sumiiffinni annertuumik sermimik iigartartuni, imaanut ingerlasuni. Pissarsiffik: NASA/Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio

Sermersuup ingerlaartarnera pillugu suli atuarit uani (Tuluttut allassimapput)

Youtube video of Greenland Ice flow.

Qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliat: Sermersuup tunuartitserneranut missingersuutit pingasut

Sermersuup aakkiartornissaa taamatullu nunamut tunuartitsernissaa qanoq sukkatigisumik pissanersoq missingersuuteqarpoq assigiinngitsunik. Uani takusinnaavatit ilaat pingasut, missingersuut neriulluartoq, tassani CO2-mik aniatitsinerit sukkasuumik appariartorput, missingersuut akunnattoq, tassani aniatitsinerit arriitsumik appariartorput aamma missingersuut ilimasupiluttoq, tassani aniatitsineq qaffakkiartorpoq.
Missingersuutit silap pissusia aamma sermeq pillugu siulittuinernik arlalippassuarnik tunngaveqarput aamma piffissaq 2008-mit 2300-mut ersersinneqarpoq, tassa siunissami ukiut 300-t imissaat. Pissarsiffik: NASA/Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio.

NASA-p nittartagaani suli atuarsinnaavutit (Tuluttut allassimapput)

Silap pissusianut missingersuut neriulluarnartoq (taaneqartartoq RCP 2,6)

RCP 2,6

Silap pissusianut missingersuut akunnattoq (taaneqartartoq RCP 4,5)

RCP 4,5

Silap pissusianut missingersuut ilimasupiluttoq (taaneqartartoq RCP 8,5)

 RCP 8.5: 2008 - 2300

Qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliat: Sermeq Kujallermi sermip iigartartup tunuartitserneranut missingersuutit pingasut

Kalaallit Nunaani sermimi sukkanerpaamik ingerlaartumi aamma ersarissumik takuneqarsinnaavoq, nunarsuaq tamakkerlugu CO2-mik aniatitsinerup annertussusaanik sunniineq qanoq annertutiginersoq. Soorlu Sermersuarmi missingersuinermi uani sermip tunuartitserneranut missingersuutit assigiinngitsut pingasut takuneqarsinnaapput silap pissusianut assigiinngitsunut pingasunut missingersuutit: RCP2,6; 4,5 aamma 8,5.
Missingersuutit silap pissusia aamma sermeq pillugu siulittuinernik arlalippassuarnik tunngaveqarput aamma piffissaq 2008-mit 2300-mut ersersinneqarpoq, tassa siunissami ukiut 300-t imissaat. Pissarsiffik: NASA/Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio.

NASA-p nittartagaani suli atuarsinnaavutit (Tuluttut allassimapput)

Silap pissusianut missingersuut neriulluarnartoq (taaneqartartoq RCP 2,6)

RCP 2,6

Silap pissusianut missingersuut akunnattoq (taaneqartartoq RCP 4,5)

RCP 4,5

Silap pissusianut missingersuut ilimasupiluttoq (taaneqartartoq RCP 8,5)

RCP 8,5

Sermip iigarnera

Uani takusinnaavat, qanoq nalinginnaasumik pisoqartarnersoq, sermeq iigaraangat, videukkut aamma qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliatut.

Sermip iigarneranik qarasaasiakkut titartakkanik aalasuliat.

Sermip iigarneranik videu


Sermersuaq aassagaluarpat immap qaffannissaa

Sermersuaq tamakkerluni aassagaluarpat, imavissuaq 7,4 meterit miss. qaffassagaluarpoq. Nunap assingani takusinnaavat, qanoq kinguneqassanersoq, illit najukkanni aamma nunarsuup sinnerani.

Immap qaffanneranut nunap assinga takuuk (Tuluttut allassimapput)


Iluliarsuit iseqqasut tassaartitsisarput

2002-mi aakkiartorfimmi iluliarujussuaq Sermeq Kujallermit iigarnermi kingorna kangerlummit silammukarsimavoq. Aqqutaani iluliarsuaq tamakkerluni iseqqavoq, tamannalu tassaarsuarmik aalisariutinut qaarsunnilu saneqquttunut ajutoortunut aallartitsivoq. (Qallunaatoorpoq)


Allattariarsornernut

Annertussutsip oqimaaqatigiinnera naatsorsorniarlugu paasissutissanik aallerit

Uani paasissutissat imminnut atasut Sermersuup annertussusaata oqimaaqatigiinnera 1986-mit 2019-imut naatsorsorniarlugu paasissutissanik atorneqartussanik ilaqartut aaneqarsinnaapput. Filimi aamma naleqqiiffinni sangoriarnernut assersuutit arlallit nassaarineqarsinnaapput.
Fili tullinnguuttunut paasissutissanik imaqarpoq:
Qaavani annertussutsip oqimaaqatigiinnera (SMB)
Sermip iigartartup iigartarnera (ID)
Annertussutsip oqimaaqatigiinnera (MB)
Annertussutsip oqimaaqatigiinnera annertusiartortoq (MB CUM)
Pingaartoq: Paasissutissat ilaatigut missingersuutaapput aamma atuartitsineq siunertaralugu atorneqaqqusaapput, ilisimatusarnermuunngitsoq.

Paasissutissanik aallerit (Excel) (Qallunaatut allassimapput)


Nammineerlutit Sermersuaq paasisassarsiorfigiuk

Kiffartuussinerit soorlu Google Earth atorlugit nammineq Sermersuarmi paasisassarsiorsinnaavutit aamma Geovidenimi ilanngutassiani atortut allaaserineqarsimasut ilaat nassaarisinnaavatit. Nassaariniakkit s. i.:
– Sermit iigartartut killingi
– Apummit iminngortunit tatsit aamma kuuit
– Sermip ingerlaarneri ersarissunik ’ingerlaarnermi titarnillit’

Google Earth atorlugu Sermersuaq takuuk (Tuluttut allassimapput)


Suli atuagassat

Polarportalen – ullut tamakkiallugit Sermersuup annertussusaata oqimaaqatigiinnerata nalinga takuuk

Uani ilaatigut nassaarisinnaavat ullut tamakkiallugit Sermersuarmi annertussutsip allissutaata aamma annaasaqarnerup ineriartornera, kiisalu ukiuni kingullerni annertussutsip oqimaaqatigiinnera annertusiartortoq. Taakkua saniatigut immap sikua, Sermersuup akisunnerata sakkortussusaa (albedo), qeriuaannartoq, allarpassuillu pillugit najoqqutassat nassaarisinnaavatit.

Polarportalen (Qallunaatut allassimapput)


PROMICE-suliniut

Danskit kalaallillu nakkutilliinermut suliniutaat, Sermersuup annertussusaata oqimaaqatigiinnera naatsorsorniarlugu paasissutissanik pissarsiorneq pillugu suli atuarit. Tassani aamma Sermersuaq kaajallallugu inissisimasuni silasiorfinnit 20-t sinnerlugit amerlassusilinnit paasissutissat ullut tamakkiallugit nutarterneqartut nassaarisinnaavatit.

Nittartagaq: PROMICE (Tuluttut allassimapput)


Camp Century – illoqarfik sermimit matusimasoq

Sakkutooqarfimmi Camp Centurymi sermimit matusimasuni ilisimatusarneq suli ingerlanneqartoq pillugu atuarit, taanna ilaatigut silap pissusianik ilisimatusarnerup nutaaliap ineriartortinneqarnerani pingaarutilimmik atuuffeqarsimavoq, Geovidenimi uani atuarsinnaasanni.

Nittartagaq: Camp Century Climate Monitoring Programme (Tuluttoorpoq)


Aputip ulloriaasannguisa sammivii

Aputip ulloriaasannguisa sermimi naleqqani sammivii, sermip sumut ingerlaarneranut qanoq sunniuteqarnersut aamma qanoq uuttortarneqartarnersut pillugit suli atuarit.

Aputip ulloriaasannguisa ilusaat pillugit suli atuarit (Tuluttut qallunaatullu allassimapput)


Flere indlæg
Ekspert grafik
Læs mere

Mød eksperterne

Her kan du læse kort om de eksperter, der udtaler sig direkte i artikler eller video til dette…